Kort geding tegen mondkapjesplicht Amsterdam

“regeling is juridisch wrakhout”

Door mr. Jeroen Pols

Rotterdam – 6 augustus 2020 – Viruswaarheid eist voor de Amsterdamse kortgedingrechter een verbod op het ‘mondkapjesexperiment’ van Halsema. De plicht maakt niet alleen inbreuk op het in de Grondwet vastgelegde recht op persoonlijke levenssfeer. De regeling is in elk opzicht juridisch onhoudbaar. Dit soort repressieve sociale experimenten hebben geen plaats in een democratische rechtsstaat.

Waarschuwing rechtsgeleerden

Meerdere hoogleraren rechtsgeleerdheid waarschuwden dat een door de veiligheidsregio’s uitgevaardigde mondkapjesverplichting ontoelaatbaar is. De deskundigen wezen in de eerste plaats op de inbreuk van de persoonlijke levenssfeer. Een overheid die voorschrijft dat burgers een gezichtsmasker moeten gaan dragen, zal een dringende noodzaak moeten aantonen.

Die noodzaak ontbreekt. Het OMT (Outbreak Management Team) bracht een negatief advies naar buiten over de nieuwe maatregel. Volgens Van Dissel moet er, afhankelijk van de epidemiologische situatie, door 30.000 tot 1.000.000 mensen gedurende één week mondkapjes gedragen worden om bij één persoon een besmetting te voorkomen. En dit betreft chirurgische mondkapjes. Bij de verplichte niet-medische mondkapjes liggen deze verhoudingen nog ongunstiger. De maatregel draagt daarmee niet bij aan het beperken van virusverspreiding.

Gedragsinterventie

De beleidsmakers erkennen dit, maar buitelen desondanks over elkaar heen om de bevolking aan deze last te onderwerpen. “Misschien helpt het als gedragsinterventie. Mensen zouden automatisch meer afstand houden als ze een masker zien”, is de redenering. Ook hier heeft het OMT een afwijkende mening en waarschuwt zelfs voor schijnveiligheid, waarmee juist het tegenovergestelde bereikt wordt. Het gebruik van mondneuskapjes dient volgens het OMT ook gepaard te gaan met voorlichting en training in de toepassing daarvan. Het is te prijzen dat het OMT hier op een eerlijke wijze adviseert. Dat is wel eens anders geweest. Des te opvallender is het dat haar adviezen nu ineens niet meer doorslaggevend zijn bij het maatregelenbeleid.

CNN

Burgemeester Aboutaleb beschouwt zichzelf intussen als een deskundige: “Ik heb alles gelezen wat er te vinden is. Daarbij zei de Amerikaanse staatsviroloog Fauci op CNN dat een mondmasker een goed idee is.” Ook Aboutaleb voert tegen de adviezen van zowel het OMT als rechtskundigen zijn voornemen uit.

Gezondheidsrisico’s

Een mondkapje is daarbij geenszins geschikt voor een “baat het niet dan schaadt het niet”-houding. Het dragen van mondkapjes kan ernstige gevolgen voor de gezondheid hebben. Zeker bij een ondeskundig gebruik. Uit wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat door het gebrek aan zuurstof en de ophoping van bacteriën en virussen tal van lichaamsfuncties schade oplopen. Ook kan het juist bijdragen aan de verspreiding van virussen.
Het doorvoeren van een experiment met een medische gedragsinterventie – een term die uit het strafrecht afkomstig is – is ethisch twijfelachtig en mag uitsluitend na een zorgvuldig onderzoek overgewogen worden. Met CNN als adviseur lijkt daarvan geen sprake.

Ontbreken bevoegdheid

Het ontbreken van elke wettelijke grondslag voor deze maatregel – dit geldt overigens ook voor de overige maatregelen – blijft een pijnpunt. Het bestrijden van besmettelijke ziektes is uitputtend geregeld in de Wet publieke gezondheid. Deze wet voorziet in een beperkt aantal dwangmaatregelen dat gericht is op individuele personen. De wet voorziet niet in straffen. Ook de mogelijkheid met verordeningen algemene maatregelen te nemen is met de Infectieziektenwet in 2008 uit de wet verdwenen. Er is dus geen ruimte om middels gekunstelde verordeningen de bevolking aan repressieve maatregelen te onderwerpen.

Voorstel Tijdelijke wet maatregelen COVID-19

In de aangepaste noodwet die de Tweede Kamer binnenkort behandelt, is geen mondkapjesverplichting opgenomen. Toch zal deze er komen. Op slinkse wijze is namelijk een vangnetbepaling opgenomen waarmee de minister toch dit soort maatregelen kan invoeren. Wanneer deze wet er komt, dan zullen wij overgeleverd zijn aan elke maatregel die op CNN voorbijkomt. Deze wet mag er dan ook nooit komen.

Kort geding

Viruswaarheid eist in een kort geding de onmiddellijke buitenwerkingstelling van het artikel 2.5a van de Noodverordening die de verplichting regelt. Naast bewoners van de Wallen sluit een groot aantal ondernemers van de Albert Cuypmarkt in Amsterdam zich aan bij het geding. Door de  mondkapjesverplichting verliezen zij een groot deel van de omzet. De datum van de behandeling is komende week bekend. Voor Rotterdam volgt later een kort geding.

De conceptdagvaarding is hieronder te lezen.

Meer lezen

Dagvaarding mondkapje (1)

Meld je aan voor de nieuwsbrief