Kort geding YouTube: overwinning voor open debat

“Volgen richtlijn desinformatie Europese Commissie in strijd vrijheid van meningsuiting”

Door mr. Jeroen Pols

Rotterdam – 10 september 2020 – Gisteren deed de voorzieningenrechter te Amsterdam uitspraak in het kort geding van Ab Gietelink van Café Weltschmerz en huisarts Rob Elens tegen YouTube. De zaak volgde op de verwijdering van twee interviews over HCQ van het online platform. De rechter wees de vordering af, maar zette een duidelijke grens aan het huidige censuurbeleid.

Uitspraken Elens te stellig

De vordering zelf werd afgewezen omdat de huisarts te stellige uitlatingen deed over het gebruik van HCQ als middel tegen COVID-19. De uitspraak dat de werking bewezen is, vond de rechter te ver gaan. “Elens mag deelnemen aan het maatschappelijke debat, maar voor dat doel dient hij zijn stellingen met deze nuance te formuleren”, aldus het vonnis.

Grens aan censuurbeleid WHO en Europese Commissie

De uitspraak zet echter een duidelijke grens aan de door de WHO en de Europese Commissie afgedwongen beperkingen van de vrijheid van meningsuiting. Platforms als Facebook, Twitter, YouTube en Instagram verwijderen veel informatie die het COVID-19 beleid in twijfel trekken.

Verantwoordelijkheid YouTube  

“YouTube is één van de grootste platforms en zoekmachines met een wereldwijd bereik. Dat brengt met zich mee dat op haar een grote verantwoordelijkheid rust”, aldus het vonnis. YouTube speelt volgens de rechter bij het voeren van een publiek debat op Internet – dat in een democratische samenleving mogelijk moet zijn – als één van de grote spelers een overheersende rol.

Strijd tegen desinformatie Europese Commissie

Het videoplatform stemde in met de Code of Practice on Disinformation van de Europese Commissie om online desinformatie en ‘fake news’ tegen te gaan. ‘Misleidende’ medische informatie in strijd met de medische COVID-19 informatie van de WHO of lokale gezondheidsinstanties zoals het RIVM over de behandeling, preventie, diagnostiek en besmetting is daarmee verboden.

Vrijheid van meningsuiting

“Door de inmenging in de content door YouTube kan de vrijheid van meningsuiting in het gedrang komen” aldus de rechter. Een strikte toepassing van het beleid waardoor uitsluitend content in lijn met de visie van de WHO en het RIVM toegelaten wordt, is volgens de uitspraak in strijd met de vrijheid van meningsuiting.

Vonnis biedt hoop

Viruswaarheid, die het kort geding mogelijk maakte, ziet het vonnis als een grote overwinning: “Na druk van de Europese Commissie werd de censuur de afgelopen tijd flink opgeschroefd. Regelmatig verdwijnt content van de sociale platforms. Wij vreesden op korte termijn helemaal verwijderd te worden. Dit vonnis biedt hoop.”

Meer lezen:

Vonnis YouTube

dagvaarding YouTube

dagvaarding YouTube pleitnota Google

Spreekaantekeningen DEF

Europese Commissie: EU-actieplan tegen “desinformatie”

Meld je aan voor de nieuwsbrief